‘Schreeuwen’ is misschien nog wel de beste omschrijving. Media zoals kranten, tijdschriften en televisieprogramma’s die steeds harder roepen om maar aandacht te krijgen.
Daarbij is alles geoorloofd:
- Overdrijven
- Vormen van ‘Creatief zijn met de waarheid’ zoals:
- De nadruk leggen op één detail en bewust relevante informatie weglaten zodat er een vertekend beeld ontstaat; Eén kant van het verhaal vertellen
- Een citaat zodanig verknippen of uit verband halen, dat het een andere indruk wekt.
Het Veronica-effect of: Peter en de Wolf
Hierdoor ontstaat, wat ik ook wel het Veronica-effect noem: Je trapt er één keer in, misschien nog een keer, maar hebt dan door dat het nergens over gaat, dat er ‘geschreeuwd’ wordt en haakt af. Gevolg: Volgende keer moet er nóg harder geschreeuwd worden om aandacht. Uiteindelijk verliest alle geschreeuw zijn functie.
Voorbeeldje: Op de omslag van de Veronica-gids staat: GRATIS NAAR DE FILM! Sla je het bewuste artikel er op na, dat zie je dat er een paar kaartjes verloot worden onder een duizenden lezers publiek. Volgende keer denk je: Laat maar. Zoals in het sprookje van Peter en de Wolf.
Rob Wijnberg weet dit mooi onder woorden te brengen. Ik citeer profielen.hbo.nl:
‘De manier waarop journalisten de aandacht trekken, de steeds hardere schreeuw, heeft precies het tegenovergestelde effect: We kweken desinteresse. Bij alles wat we doen, suggereren we dat jij de krant niet leest als we niet heel hard schreeuwen. Je veronderstelt structurele desinteresse bij de lezer. Je zou het ook kunnen omdraaien. Je kunt zeggen: ik ga uit van de interesse van mensen in andere mensen, in de wereld, en ik bedien ze door die interesse te volgen. Volgens mij krijgen mensen dan ook het gevoel dat je ze serieus neemt.
‘Kijk naar de programma’s van de Keuringsdienst van Waarde of documentairemaker Louis Theroux. Hij maakt machtig mooie documentaires – zonder geschreeuw. Er zitten ook geen kunstmatige hoogtepunten in. Als je ervan uitgaat dat informatie niet eerst opgepimpt hoeft te worden voordat iemand het vreet, ervaren mensen het denk ik als interessanter.’
Goed bezig Rob! Zelfs als mensen het niet als interessanter ervaren, scheelt het in ieder geval veel geschreeuw. Ruis. Gebakken lucht. Interessantdoenerij. Uiteindelijk bepaal je zelf wat je belangrijk vindt, maar het wordt er niet leuker op als je steeds op het verkeerde been gezet wordt.
